Glony, jak wiemy, są grupą roślin o wielkiej amplitudzie ekologicznej. Dla tego znajdujemy je prawie wszędzie. Głównie zasiedlają one środowisko wodne, jednak nie brak ich również w glebie, na skałach, na śniegu i lodzie, a nawet i na korze drzew. Sądząc po tej wszędobylskości, można przypuszczać, że odgrywają one w przyrodzie niemałą rolę. O roli tej i znaczeniu możemy w pewnej mierze sądzić również z ich liczebności. Wprawdzie poza skupieniami wielkich glonów dennych, poza zjawiskami zabarwienia i zakwitów wody oraz kilku innymi przejawami życia glonów, na ogół nie dostrzegamy ich wokół siebie, nie odnosimy wrażenia, że występują one tak licznie. Jednak dokładne obserwacje dostarczają dowodów, że jest to bardzo bogata i licznie repre zentowana grupa roślin zarodnikowych. Rozpatrzmy kilka danych liczbowych. Ilość glonów, a szczególnie glonów planktonowych, bywa różna i zależy od właściwości środowiska, a poza tym wykazuje dość znaczne wahania sezonowe. W 1 cm3 wody liczba organizmów może wahać się od jednego osobnika do kilkunastu milionów; już przy dolnej granicy, tj. przy obecności jednego osobnika w 1 cm3, otrzymujemy liczbę tych glonów równą 1 milionowi w 1 m3 wodv. Na ogół przypada od kilku do kilkudziesięciu milionów osobników na 1 m3 wody; i tak np. w Morzu Barentsa w 1 m3 wody znaleziono 20-30 milionów glonów planktonowych. W niewielkich zbiornikach słodkowodnych, w bardzo sprzyjających dla wegetacji warunkach, często powstają tzw. zakwity, podczas których zagęszczenie glonów planktonowych bywa tak ogromne, że nierzadko dochodzi do 10 miliardów osobników w 1 m3 wody, a nawet jeszcze więcej. Zakwity takie spotykamy nie tylko w zbiornikach słodkowodnych, lecz również w morzach, w cichych, niewielkich zatokach lub zalewach. Jeszcze bardziej przemawiają do nas liczby obrazujące masę glonów. Na określenie tej wielkości używamy zwykle terminu biomasa; rozumiemy przez to ilość substancji zawartej w żywych organizmach (w momencie badania) w obrębie określonej przestrzeni (na jednostkę powierzchni lub objętości). Biomasa planktonu roślinnego w morzach arktycznych wynosi 6-14 g w 1 m3 wody, w Morzu Kaspijskim 1,2-3, zaś w Morzu Azowskim aż 270. Biomasa glonów dennych w Morzu Barentsa, reprezentowanych głównie przez brunatnice, wynosi od 16 do 34 kg na 1 m2 powierzchni dna. Biomasa glonów dennych w zbiornikach słodkowodnych jest wielokrotnie niższa, ponieważ glony te są niewspółmiernie małe w porównaniu z glonami bento-su morskiego. O ile dane dotyczące biomasy odzwierciedlają nam stosunki panujące w pewnym momencie, w którym przeprowadza się obserwacje, o tyle wyso kość produkcji rocznej określa nam, jeśli można użyć tego wyrażenia, roczny plon glonów. Wysokość produkcji, podobnie jak w przypadku roślinności lądowej, najlepiej wyrazić stosunkiem masy plonu do jednostki powierzchni, w tym przypadku do 1 ha powierzchni wody; konkretniej wyrażając się, jest to wyprodukowana w ciągu roku masa organiczna zawarta w słupie wody, 0 przekroju 1 ha od dna do powierzchni. W produkcji planktonu w morzach i zbiornikach słodkowodnych nie ma zasadniczych różnic, natomiast znacznie różni się stosunek produkcji planktonu do bentosu w obu tych typach zbiorników. Roczna produkcja planktonu roślinnego w Morzu Barentsa wynosi 30-501 świeżej masy na 1 ha powierzchni wody, podczas gdy wielkości te dla bentosu dochodzą do 120-231 t/ha. Trzeba wszakże pamiętać, że takie stosunki mogą panować w strefach przybrzeżnych, gdzie głębokość morza jest niewielka; w miarę zwiększania się głębokości bentos roślinny staje się coraz uboższy i wreszcie na dużych głębokościach w ogóle nie występuje. Inaczej przedstawiają się różnice produkcyjne planktonu i bentosu w zbiornikach słodkowodnych, gdzie glony bentonalne są bardzo małe i dlatego produkcja ich jest znacznie mniejsza niż w morzach. Za przykład mogą służyć obserwacje przeprowadzone na jednym z jezior w ZSRR; roczna produkcja planktonu wynosi tu 26,5 t/ha, zaś bentosu razem z roślinami naczyniowymi - 4,3 t/ha. Jak już wspominano, występowanie dennych glonów ograniczone jest do stosunkowo niewielkiego pasa płytkich wód przybrzeżnych, którego powierzchnia nie przekracza 1/10 całej sumy powierzchni mórz. Dlatego udział planktonu w globalnej produkcji masy organicznej jestznacznie więk szy niż bentosu; jest to tym bardziej zrozumiałe, że glony planktonowe rozmnażają się bardzo szybko, znacznie szybciej od glonów bentonalnych, 1 w ciągu roku mogą dać przynajmniej kilka generacji, a ich produkcja wielo krotnie przewyższa biomasę. I tak np. w Morzu Kaspijskim globalna biomasa planktonu roślinnego wynosi 3,5 miliona ton, natomiast całkowita produk cja roczna osiąga wielkość 1 miliarda ton; w Morzu Barentsa wielkości te kształtują się w stosunku 120 milionów ton do 5,6 miliarda ton. Wielkości te są duże. Należy wszakże pamiętać, że istnieją ogromne przestrzenie oceanów, szczególnie w strefie gorącej, bardzo ubogie w plan kton, a produkcja ich jest tak mała, jak obszarów pustynnych na lądzie. Glony, jak wiemy, są grupą roślin o wielkiej amplitudzie ekologicznej. Dla tego znajdujemy je prawie wszędzie. Głównie zasiedlają one środowisko wodne, jednak nie brak ich również w glebie, na skałach, na śniegu i lodzie, a nawet i na korze drzew. Sądząc po tej wszędobylskości, można przypuszczać, że odgrywają one w przyrodzie niemałą rolę. O roli tej i znaczeniu możemy w pewnej mierze sądzić również z ich liczebności. Wprawdzie poza skupieniami wielkich glonów dennych, poza zjawiskami zabarwienia i zakwitów wody oraz kilku innymi przejawami życia glonów, na ogół nie dostrzegamy ich wokół siebie, nie odnosimy wrażenia, że występują one tak licznie. Jednak dokładne obserwacje dostarczają dowodów, że jest to bardzo bogata i licznie repre zentowana grupa roślin zarodnikowych. Rozpatrzmy kilka danych liczbowych. Ilość glonów, a szczególnie glonów planktonowych, bywa różna i zależy od właściwości środowiska, a poza tym wykazuje dość znaczne wahania sezonowe. W 1 cm3 wody liczba organizmów może wahać się od jednego osobnika do kilkunastu milionów; już przy dolnej granicy, tj. przy obecności jednego osobnika w 1 cm3, otrzymujemy liczbę tych glonów równą 1 milionowi w 1 m3 wodv. Na ogół przypada od kilku do kilkudziesięciu milionów osobników na 1 m3 wody; i tak np. w Morzu Barentsa w 1 m3 wody znaleziono 20-30 milionów glonów planktonowych. W niewielkich zbiornikach słodkowodnych, w bardzo sprzyjających dla wegetacji warunkach, często powstają tzw. zakwity, podczas których zagęszczenie glonów planktonowych bywa tak ogromne, że nierzadko dochodzi do 10 miliardów osobników w 1 m3 wody, a nawet jeszcze więcej. Zakwity takie spotykamy nie tylko w zbiornikach słodkowodnych, lecz również w morzach, w cichych, niewielkich zatokach lub zalewach. Jeszcze bardziej przemawiają do nas liczby obrazujące masę glonów. Na określenie tej wielkości używamy zwykle terminu biomasa; rozumiemy przez to ilość substancji zawartej w żywych organizmach (w momencie badania) w obrębie określonej przestrzeni (na jednostkę powierzchni lub objętości). Biomasa planktonu roślinnego w morzach arktycznych wynosi 6-14 g w 1 m3 wody, w Morzu Kaspijskim 1,2-3, zaś w Morzu Azowskim aż 270. Biomasa glonów dennych w Morzu Barentsa, reprezentowanych głównie przez brunatnice, wynosi od 16 do 34 kg na 1 m2 powierzchni dna. Biomasa glonów dennych w zbiornikach słodkowodnych jest wielokrotnie niższa, ponieważ glony te są niewspółmiernie małe w porównaniu z glonami bento-su morskiego. O ile dane dotyczące biomasy odzwierciedlają nam stosunki panujące w pewnym momencie, w którym przeprowadza się obserwacje, o tyle wyso kość produkcji rocznej określa nam, jeśli można użyć tego wyrażenia, roczny plon glonów. Wysokość produkcji, podobnie jak w przypadku roślinności lądowej, najlepiej wyrazić stosunkiem masy plonu do jednostki powierzchni, w tym przypadku do 1 ha powierzchni wody; konkretniej wyrażając się, jest to wyprodukowana w ciągu roku masa organiczna zawarta w słupie wody, 0 przekroju 1 ha od dna do powierzchni. W produkcji planktonu w morzach i zbiornikach słodkowodnych nie ma zasadniczych różnic, natomiast znacznie różni się stosunek produkcji planktonu do bentosu w obu tych typach zbiorników. Roczna produkcja planktonu roślinnego w Morzu Barentsa wynosi 30-501 świeżej masy na 1 ha powierzchni wody, podczas gdy wielkości te dla bentosu dochodzą do 120-231 t/ha. Trzeba wszakże pamiętać, że takie stosunki mogą panować w strefach przybrzeżnych, gdzie głębokość morza jest niewielka; w miarę zwiększania się głębokości bentos roślinny staje się coraz uboższy i wreszcie na dużych głębokościach w ogóle nie występuje. Inaczej przedstawiają się różnice produkcyjne planktonu i bentosu w zbiornikach słodkowodnych, gdzie glony bentonalne są bardzo małe i dlatego produkcja ich jest znacznie mniejsza niż w morzach. Za przykład mogą służyć obserwacje przeprowadzone na jednym z jezior w ZSRR; roczna produkcja planktonu wynosi tu 26,5 t/ha, zaś bentosu razem z roślinami naczyniowymi - 4,3 t/ha. Jak już wspominano, występowanie dennych glonów ograniczone jest do stosunkowo niewielkiego pasa płytkich wód przybrzeżnych, którego powierzchnia nie przekracza 1/10 całej sumy powierzchni mórz. Dlatego udział planktonu w globalnej produkcji masy organicznej jestznacznie więk szy niż bentosu; jest to tym bardziej zrozumiałe, że glony planktonowe rozmnażają się bardzo szybko, znacznie szybciej od glonów bentonalnych, 1 w ciągu roku mogą dać przynajmniej kilka generacji, a ich produkcja wielo krotnie przewyższa biomasę. I tak np. w Morzu Kaspijskim globalna biomasa planktonu roślinnego wynosi 3,5 miliona ton, natomiast całkowita produk cja roczna osiąga wielkość 1 miliarda ton; w Morzu Barentsa wielkości te kształtują się w stosunku 120 milionów ton do 5,6 miliarda ton. Wielkości te są duże. Należy wszakże pamiętać, że istnieją ogromne przestrzenie oceanów, szczególnie w strefie gorącej, bardzo ubogie w plan kton, a produkcja ich jest tak mała, jak obszarów pustynnych na lądzie.